In contact met andere volwassen prematuren: het couv-café
Column van Regina Heida

Het in contact staan met je omgeving is voor een couveusebaby een wereld van verschil in vergelijking met een gezonde, op tijd geboren baby. Je wordt meestal direct bij de moeder weggehaald en letterlijk van haar en de buitenwereld gescheiden. Je hebt veel medische ondersteuning nodig en door (te) veel licht, geluid, en bewegingen om je heen, word je constant overprikkeld. Er is veel angst en onrust. Liefdevolle langdurige aanrakingen zijn vaak nog niet mogelijk; je wordt vooral aangeraakt als er een pijnlijke routine volgt; maagsondes, beademing, infusen, prikken of operaties. Je voelt je moederziel alleen, worstelend om ‘te zijn’ of ‘niet te zijn’.

De mens heeft twee basisbehoeften: je goed voelen in je eigen lichaam en in staat zijn om relaties aan te gaan. Voor couveusekinderen is dit anders. Glashelder ligt daar de scheiding tussen couveusekinderen en gezonde, op tijd geboren kinderen. Daar lig je dan, je voelt een blik en handen reiken naar je uit door de twee ‘raampjes’ van je kleine wereld. Flitsen van liefde en angst, verwondering en teleurstelling, van innerlijk uitreiken en terugtrekken worden weerspiegeld; flitsen die zowel het kind als de ouders wederzijds (bewust en onbewust) uitzenden en ontvangen. Je kunt deze tegenstrijdige tendensen niet tegelijk voelen, maar ze kunnen wel in je blijven bestaan. Je basisvertrouwen en je gevoel van veiligheid zijn daardoor minimaal aanwezig.

Als baby had ik niet de mogelijkheid om deze situatie te reflecteren. Mijn lichaam deed wat het moest doen en alle overlevingsmechanismen zette ik automatisch aan. Daar ergens ben ik mezelf kwijtgeraakt, zonder dat ik het wist en zonder dat ik er schuld aan had. Dit heeft mijn leven een spanningsveld opgeleverd dat nooit helemaal opgelost kan worden. Want wat is contact? Als jong kind durfde ik niemand in de ogen te kijken. Ook was ik me niet bewust van wat ogen of contact met een ander diep van binnen met mij deden. Ik was een onschuldige gevangene. Mijn ouders waren onvoorbereide ouders, de zorgprofessionals onwetende verzorgers, mijn juffen en meesters onwetende leraren, mijn latere therapeuten onwetende therapeuten, de politiek, gemeente en verzekeringswereld herbergden onwetende werknemers. Maar iedereen handelde zo goed als ze in die tijd en situatie konden doen.

Kijkend door het glas, maar nu van buiten naar binnen, zag ik daar in 2002 mijn dochter liggen. Mijn ogen keken naar jou. Jouw ogen keken naar mij. Vreemd voelt het contact, zo had ik het niet gewild. Een onzichtbaar web verbond heden en verleden, deed mij anders kijken: ik zocht iets, maar wist niet wat. Wat ik moest doorstaan, toen en nu, moest ik niet alleen met mijn verstand doen, maar ook lichamelijk en in mijn hart. We zijn inmiddels een generatie verder; mijn leven, het leven van mijn premature kind, ons leven samen. Ik heb ervaren dat de interactie met zorgprofessionals, familie en vrienden teleurstellend en niet helpend was. We werden niet begrepen en dat zorgde bij mij voor een groot isolement: emotioneel, psychosociaal, zingevend en praktisch.

Om te helen voerde mijn wijze lichaam mij terug naar elke fase van mijn leven met de bijbehorende gevoelens. Of, zoals de filosoof Kierkgaard zegt: “Om het leven naar voren toe te beleven, moet men het eerst naar achteren toe hebben verstaan.” Ik merkte dat passend verwerken voor mij alleen mogelijk was met een therapie die uitgaat van wanneer ‘iets’ ontstaan is. Dat was in de buik van mijn moeder en in mijn couveusetijd. Door de nare situaties in mijn hoofd emotioneel rustig te herbeleven, kon ik veel ruis op contact en ontwikkeling ‘ontstoren’.

Tegenwoordig zijn we gelukkig in staat om couveusebaby’s steeds betere passende zorg en nazorg te bieden. Kijkend vanuit mezelf, zie en voel ik steeds het onzichtbare ‘bonus preemie probleem’ van een couveusekind. Het maakt niet uit met hoeveel weken je ter wereld kwam en hoe lang geleden dat was, dit probleem bij ex-couveusekinderen vraagt om nieuwe inzichten, onderzoek en acties bij ouders, zorgprofessionals en de wereld. Het verblijf als baby op een couveuseafdeling is een van de heftigste ervaringen, maar er is nog niet genoeg maatschappelijk besef dat baby(trauma)- en/of hechtingstherapie nodig is!

Veel couveusekinderen hebben een dergelijke, moeizame weg moeten bewandelen. In een eerder column sprak ik mijn wens uit om lotgenotencontact op te zetten voor jongere en volwassen couveusekinderen. Het verwonderde me dat dat nog niet bestond. Contact brengt je verder, ook mij. Ik ben onlangs naar België gereisd om Peter Swinnen, ex-couveusekind en oprichter van Cokoen, een vereniging voor ex-couveusekinderen, te ontmoeten. We hebben heel wat ervaringen en lekkers gedeeld, zoals de typisch Belgische geboortesuikerbonen.

 

Heb jij zin in inspirerend contact? Je bent welkom bij een van de Couv-café’s. Het Couv-café biedt ex-couveusekinderen een veilige en gezellige omgeving waar je lotgenoten ontmoet die begrijpen wat je hebt meegemaakt en waar je mee worstelt. Waar je gehoord en erkend wordt, waar contact helend kan werken en inzichten en rust kan geven. Voor aanmelden of voor meer informatie kun je mailen naar Regina Heida via yogabala@xs4all.nl maar ook kun je terecht bij Melissa van Hoef vankleinnaargroot_@hotmail.com / Van Klein naar Groot

Reacties

reacties

Voor ouders

Heb je of krijg je binnenkort een kindje dat op afdeling Neonatologie of een NICU wordt opgenomen? Je staat er niet alleen voor!

lees meer

Voor familie en vrienden

Een kraamvisite in het ziekenhuis gaat anders dan je gewend bent. We geven je graag wat tips en kadoideeën.

lees meer

Voor professionals

We bundelen onze krachten met zorgverleners in het Neokeurmerk. Hiermee maakt je ziekenhuis of afdeling inzichtelijk hoe hoog de kwaliteit van zorg is. Bezoek de speciale website voor meer informatie.

lees meer
Donatiebedrag in €:
0