Ervaringen met nieuwe regeling voor bevallingsverlof

Door Liduine Schönau, Medisch maatschappelijk werk in het Sint Franciscus Gasthuis te Rotterdam en medesamensteller van het boek ‘Reisgids naar huis’

Joris is geboren na een zwangerschap van dertig weken, na zijn moeilijk start mag hij na acht weken ziekenhuisopname naar huis. De moeder van Joris was nog niet met verlof toen Joris werd geboren. Na het ontslag van Joris mag zijn moeder gebruik maken van de nieuwe regeling. Zij krijgt echter van het UWV te horen dat zij uiteindelijk maar een paar dagen overhoudt die ze extra krijgt.

Wat houdt de nieuwe regeling in?

Per 1 januari 2015 is er een nieuwe regeling voor bevallingsverlof gekomen voor moeders van te vroeg geboren kinderen of voor moeders van wie het kind lange tijd na de bevalling in het ziekenhuis heeft moeten liggen. Elke moeder mag na het ontslag van haar kind de dagen dat het kind in het ziekenhuis heeft gelegen minus de eerste week bij haar verlof optellen, tot een maximum van tien weken.

Ervaringen met nieuwe regeling voor bevallingsverlof

Bijna zeven maanden nadat de regeling is veranderd, is het de vraag of de regeling wel werkt zoals de overheid zich heeft voorgehouden. Dat elke moeder na het verlengde verlof daadwerkelijk weer aan het werk kan. In mijn werk als medisch maatschappelijk werker in het Sint Franciscus Gasthuis en als medesamensteller van de ‘Reisgids naar huis’ (handboek voor couveuseouders en hun naaste omgeving) spreek ik veel moeders die te maken hebben gehad met de nieuwe regeling of er nog mee te maken zullen krijgen.

Overheid

Het uitgangspunt van de overheid is dat elke moeder recht heeft op tien weken verlof nadat het kind thuis is gekomen na een ziekenhuisopname van langer dan een week. Dit uitgangspunt is goed, hierdoor geef je elke moeder rust en tijd om te wennen aan haar kind thuis, maar ook om voor zichzelf en met haar partner het een en ander te verwerken.

De periode van de ziekenhuisopname van je kind is zo ingrijpend, dat elke ouder dit emotioneel moet verwerken. De angst van de eerste dagen na de geboorte tot het geduld dat je moet hebben in de weken dat je kind in het ziekenhuis ligt om te leren drinken, zichzelf op temperatuur te leren houden en aan de monitor geen dalingen meer te laten zien.

En dan de eerste weken thuis, je ritme vinden, je kind laten wennen aan de voor hem nieuwe omgeving, jij als ouder moet wennen aan je kind en daarnaast heb je ook nog je kraamtijd. En dan niet te vergeten: het lichamelijk bijkomen van de zwangerschap en de bevalling. Hierbij kun je denken aan de gevolgen die een moeder voelt na een keizersnede of de gevolgen van het HELPP-syndroom/pre-eclampsie (zwangerschapsvergiftiging)

Uitvoering

In de uitvoering van de regeling gaat echter het een en ander mis. Elke moeder geeft tijdens haar zwangerschap bij haar werkgever aan wanneer ze met verlof wil gaan, dit is vaak vier of zes weken voor de uitgerekende datum. Dan wordt automatisch berekend wanneer ze weer moet terugkeren naar haar werk.

Bij een vroeggeboorte wordt dit plan volledig anders. Je weet niet of je kind overleeft. En hoe komt hij naar huis en welke zorg heeft hij dan nodig? Mijn mening is dat het plan van het verlof bij een vroeggeboorte moet worden losgelaten en dat je elke moeder gewoon tien weken verlof moet geven na de ontslagdatum van het kind.

Dus geen ingewikkelde rekenformules waardoor de tijd dat een kind in het ziekenhuis ligt bepalend wordt. Neem gewoon de ontslagdatum als start van de tien weken verlof. Dit zou dan gelden voor moeders van kinderen die zonder sonde en/of zonder zuurstof naar huis gaan.

Anders dan anders

Daarnaast is er nog het feit dat steeds meer kinderen met sondevoeding en/of zuurstof naar huis gaan. Deze kinderen hebben geen ziekenhuiszorg meer nodig, maar wel de intensieve zorg van de ouders thuis en/of kinderthuiszorg. Het kind is wel met ontslag, maar toch ook weer niet. Voor deze categorie ouders zou de regeling een uitzondering moeten maken. Bijvoorbeeld dat het verlof pas ingaat zodra het kind geen sonde en/of zuurstof meer nodig heeft. Ik vind dat de wetgever hierover moet gaan nadenken.

Hoe nu verder?

In de komende jaren zal duidelijker moeten worden hoe de wet voor het bevallingsverlof kan inspelen op de medisch ontwikkelingen. Ik spreek bijna dagelijks moeders om advies te geven over hoe terug te keren naar het werk. De meeste moeders die ik gedurende het afgelopen jaar heb gesproken na de invoering van de wet, concluderen dat de nieuwe regeling niet aansluit bij wat zij hebben meegemaakt. Moeders hebben geen energie om na de slopende periode met hun kind in het ziekenhuis het gevecht aan te gaan met hun werkgever of het UWV over hun verlof. Zij moeten tijd en energie kunnen geven aan hun kind(eren).

Toch aan het werk of ziekmelding

Ook met de huidige ingewikkelde regeling zijn er veel moeders die te snel aan het werk moeten terwijl zij nog niet zijn toegekomen aan de verwerking. De verwerking van de vroeggeboorte en de ziekenhuisopname is nodig. Gedurende de opname in het ziekenhuis en de eerste tijd na thuiskomst ben je aan het overleven. Je probeert er als ouder zoveel mogelijk te zijn voor je kind in het ziekenhuis. De emoties die je voelt, blokkeer je.

Dit is een hele natuurlijke reactie. Alleen als alles thuis tot rust is gekomen, komen deze emoties naar boven. Het is belangrijk om deze emoties toe te laten en ze er te laten zijn. Als moeders toch te snel terugkeren op het werk, zien wij vaak dat zij lichte klachten krijgen van een burn-out. Ze hebben een slechte concentratie, moeite om meerdere zaken tegelijk te doen en kunnen niet veel prikkels aan. Als deze klachten worden genegeerd, kan dit leiden tot een echte burn-out.

Mijn advies is dat je als moeder goed moet luisteren naar je lichaam. Heb je het gevoel dat je nog niet aan het werk kan? Bespreek dit met je leidinggevende en vraag een gesprek aan met de Arboarts. Met de Arboarts kun je een plan maken voor terugkeer naar het werk. Belangrijk hierbij is dat het UWV en de Arboartsen meer kennis zullen moeten krijgen van vroeggeboortes en de ziekenhuisopname die volgt.

Daarnaast wil ik de moeders adviseren om ondersteuning van het ziekenhuis te vragen. Ook na de ziekenhuisopname mag je gebruikmaken van het medisch maatschappelijk werk. Zorg er bovendien voor dat je huisarts en kinderarts op hoogte zijn van je situatie, indien nodig kunnen zij extra hulp voor je regelen. De maatschappelijk werker kan je bijvoorbeeld ondersteunen bij de voorbereiden van de gesprekken met de Arboarts.

Ervaringen met nieuwe regeling voor bevallingsverlof

De moeder van Joris heeft zich ziekgemeld na haar verlof. Na overleg met het medisch maatschappelijk werk en de Arboarts is er een plan gemaakt om op een rustige manier terug te keren naar haar werk. Ze is nog drie weken volledig thuis geweest en daarna is ze rustig begonnen met werken, in het begin een paar uur per dag. Na dit vijf weken lang langzaam te hebben opgebouwd, werkte ze weer drie volledige dagen. Met Joris gaat het ook erg goed; hij gaat drie dagen per week naar het kinderdagverblijf en heeft daar veel vriendjes en vriendinnetjes.

Reacties

reacties

Voor ouders

Heb je of krijg je binnenkort een kindje dat op afdeling Neonatologie of een NICU wordt opgenomen? Je staat er niet alleen voor!

lees meer

Voor familie en vrienden

Een kraamvisite in het ziekenhuis gaat anders dan je gewend bent. We geven je graag wat tips en kadoideeën.

lees meer

Voor professionals

We bundelen onze krachten met zorgverleners in het Neokeurmerk. Hiermee maakt je ziekenhuis of afdeling inzichtelijk hoe hoog de kwaliteit van zorg is. Bezoek de speciale website voor meer informatie.

lees meer
Donatiebedrag in €:
0