Reistips van een professional

Door Anne van Kempen kinderarts/neonatoloog Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (Amsterdam)

Voor het eerst als gezin op vakantie, logisch dat je daar na een tijdje naar snakt. Met een op tijd geboren baby zonder medisch dossier vraagt reizen al een hoop voorbereiding. Bij jullie zijn er nog meer aandachtspunten. Wanneer is het veilig voor je kwetsbare kind om te reizen en in een vreemde omgeving te zijn? Algemene informatie hierover lees je in de GroeiGids 0-4 jaar. Wat je als ouder van een prematuur verder moet weten, lees je hier.

Wanneer kun je op vakantie met een prematuur?
Hierop is geen eenduidig antwoord te geven. Het hangt erg af van de medische voorgeschiedenis. Is je kind een beetje of extreem te vroeg geboren? Heeft hij ernstige (long)problemen gehad? Heeft hij nog speciale zorg of behandeling nodig? Hieronder worden een aantal afwegingen genoemd. Overleg eventueel met de jeugdarts of kinderarts.

Ritme en jetlag
De verstoring van het dagelijks ritme en de invloeden uit de vreemde omgeving kunnen je kind van slag doen raken. Hij kan slechter slapen, meer huilen en minder goed drinken/eten. De reis naar je bestemming is een verstoring waar je weinig aan kunt doen, behalve zelf rust blijven uitstralen. Eenmaal ter plaatse kun je het beste jullie normale ritme van slapen, eten en spelen zoveel mogelijk volgen. Denk bovendien aan een eventuele jetlag; die zul je zelf hebben, maar je baby ook!

Kies je voor een vakantiehuis, hotel of camping? Denk bij je keuze aan de beschikbaarheid van huishoudelijke voorzieningen en hygiëne. Is er bijvoorbeeld warm water? Zijn er mogelijkheden om flesjes goed schoon te maken? Is het water uit de kraan drinkbaar of moet je flessen water kopen?

Informeer hoe de zorg in het vakantieland is geregeld. Ben je er al bekend? Zoek uit waar eventueel medische hulp beschikbaar is in geval van nood (benauwdheid, koorts, voedsel weigeren, braken/diarree, weinig plassen).

Het is veiliger als je baby zijn normale vaccinaties heeft gehad. Heersen er op je bestemming ziekten waarvoor extra vaccinaties nodig zijn? Vraag hierover advies bij de JGZ, GGD, tropencentrum of een officiële reisadviesorganisatie.
Heeft je kind nog medische problemen, speciale voeding of medicijnen, dan wil dat niet zeggen dat je niet op vakantie kunt. Het is wel handig om een samenvatting van de ziektegeschiedenis van je kind op te vragen en mee te nemen.

Voeding en medicijnen in het buitenland
Speciale prematurenvoedingen of supplementen zijn niet altijd verkrijgbaar of moeten op recept bij een apotheek gehaald worden. Meenemen is dus het meest praktisch. Of overleg met de kinderarts of het (tijdelijk) andere voeding mag zijn. Koop water om de voeding mee aan te maken, dat is het veiligste. Gebruikt je kind medicijnen, neem dan voldoende mee. Neem ook een recept mee voor als je onverhoopt tekort komt. Omdat merknamen in het buitenland vaak anders zijn, heb je ook de lijst van werkzame stoffen nodig.

Krijgt je kind sondevoeding of heeft hij extra zuurstof nodig? Je kunt op vakantie gaan, maar zorg ervoor dat je voldoende materialen bij je hebt. Overleg vooraf met de luchtvaartmaatschappij of reisorganisatie of je medische verklaringen nodig hebt.


Warmte
Ga je naar een warm land? De temperatuur die jij voelt, voelt je baby ook. Je hebt al gauw de neiging een kindje iets extra´s aan te trekken of iets duns over hem heen te leggen, terwijl je zelf zit te zweten in je bikini. Houd goed in de gaten of je baby het niet te warm krijgt. Hij krijgt dan vaak een rode kleur of gaat transpireren.

Pas vooral op met sterke temperatuurschommelingen, bijvoorbeeld als je van de hele warme buitenlucht naar binnen gaat in een ruimte met airconditioning. Zorg dat je altijd een doek bij je hebt waarin je je kind kunt wikkelen.

Ook een baby heeft extra vocht nodig in een warme omgeving. Geef bijvoorbeeld extra (gekookt) water tussen de voedingen door. Baby´s drogen snel uit! Zeker als ze diarree krijgen, wat kan ontstaan door de warmte. Neem daarom zakjes ORS mee. Dit is poeder met extra zouten die je in (flessen)water oplost en aan de baby geeft. ORS is bij elke drogist of apotheek in Nederland te krijgen. Los ORS alleen op in water, voeg het nooit toe aan melk, andere drank of voeding.

Met de auto
Het spreekt vanzelf dat je zorgt voor een autostoeltje passend bij de grootte van je kind. Huur je een auto, dan is zelf een autostoeltje meenemen beter dan erop vertrouwen dat het huurstoeltje geschikt zal zijn. Rijd niet langer dan twee uur achter elkaar en haal je kind bij een stop echt uit het stoeltje zodat hij zich even goed bewegen. Houd hem tijdens het rijden goed in de gaten en houd oog voor zijn behoeften.

Met het vliegtuig
Als je baby geen longproblemen heeft en goed gezond is, kan hij in principe veilig vliegen. Maar hoe jonger en kwetsbaarder je kind, hoe beter je over vliegen moet nadenken (en sowieso met je arts bespreken). Bij veel prematuren is ook na thuiskomst de longfunctie nog niet optimaal. In het vliegtuig hebben zij meer kans op een daling van het zuurstofgehalte in hun bloed. Zie het artikel van kinderarts Joël Israëls, verderop in dit nummer. Andere aandoeningen waarbij vliegen problemen kan geven: chronische longziekten, hartaandoeningen, sikkelcelziekte en spierziekten.

Door onrijpheid van het ademcentrum hebben prematuren voor thuiskomst vaak apneus (ademstilstand). Bij zuurstoftekort en bij luchtweginfecties kunnen opnieuw apneus optreden. In de eerste maanden thuis wordt daarom afgeraden te vliegen als je kind een luchtweginfectie heeft.

Vooral tijdens het opstijgen en landen kan je kind last krijgen van zijn oren. De lucht in het middenoor zet dan namelijk uit, wat pijn doet. Zuigen op een speen of drinken kan verlichting geven. Informeer bij je arts of je neusdruppels mag geven om slijmvlieszwelling te verminderen.

Infectierisico
Doordat tijdens een vlucht veel mensen in een kleine ruimte verblijven, wordt vaak gedacht dat infecties zich makkelijk verspreiden. Hier is echter weinig onderzoek naar gedaan. Het risico wordt beperkt door gebruik van luchtfilters en de wijze waarop de lucht in het vliegtuig circuleert. Mogelijk valt het risico in de praktijk daarom wel mee. Wel kan het er druk en lawaaierig zijn en je baby kan door zoveel prikkels van slag raken.

Invloeden van de omgeving
Zoals al eerder gezegd, zorgt reizen voor onrust en doorbreking van de normale dagelijkse routine. Jouw kind kan daar extra gevoelig voor zijn in de eerste maanden. Hij uit dit door onrust, prikkelbaarheid, huilen, slaap- en voedingsproblemen. Lawaai, vibraties en bewegingen tijdens het vliegen kunnen dit verergeren.

De omgevingstemperatuur in het vliegtuig kan lager zijn dan thuis. Door de luchtcirculatie voelt het vaak kouder aan. Zorg voor voldoende warme kleding en een mutsje voor de hele kleintjes. Neem het favoriete dekentje van je kind mee; het vertrouwde geurtje en gevoel geven troost. Ook de luchtvochtigheid is in het vliegtuig veel lager. Door de droge lucht kunnen slijmvliezen uitdrogen en heeft je kind meer behoefte aan vocht. Laat hem wat vaker drinken.

Zon, water en bergen
Elke baby is gevoelig voor zon, bescherm het huidje dus goed. En spoel hem na het baden in zee of zwembad liefst meteen af met gewoon water. Overweeg je een vakantie in de bergen, weet dan dat hoe hoger je komt, hoe ijler de lucht wordt. Het kan moeilijker zijn voor je baby om voldoende zuurstof binnen te krijgen. Hou daar rekening mee, zeker als je kind longproblemen heeft.

Wagen, draagzak of draagdoek
In een kinderwagen ligt je baby het meest comfortabel als je onderweg bent. Maar soms is een draagzak of draagdoek gewoon handiger is: tijdens wandelingen op ongelijkmatig terrein, in grote menigten, enzovoort. Voor jezelf is een draagzak het prettigst – daarmee kun je je het meest vrij bewegen – maar dan moet je baby al wat steviger zijn en zijn hoofd bijvoorbeeld goed recht kunnen houden. Zeker als je kind nog klein is en veel slaapt, is een draagdoek waarin je je kind ‘buidelt’ beter. Hij ligt dan in gebogen houding en kan ontspannen slapen.

Fijne vakantie!

Reacties

reacties

Voor ouders

Heb je of krijg je binnenkort een kindje dat op afdeling Neonatologie of een NICU wordt opgenomen? Je staat er niet alleen voor!

lees meer

Voor familie en vrienden

Een kraamvisite in het ziekenhuis gaat anders dan je gewend bent. We geven je graag wat tips en kadoideeën.

lees meer

Voor professionals

We bundelen onze krachten met zorgverleners in het Neokeurmerk. Hiermee maakt je ziekenhuis of afdeling inzichtelijk hoe hoog de kwaliteit van zorg is. Bezoek de speciale website voor meer informatie.

lees meer
Donatiebedrag in €:
0